Zbyszko Siemaszko
Zbyszko Siemaszko
Fotograf urodzony w 1925 roku w Wilnie. Po Wojnie Siemaszko zamieszkał w Warszawie i właśnie temu miastu poświęcił większą część swojego twórczego życia.
Od 1950 roku prowadził pracownię dokumentacji fotograficznej w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym w Warszawie, gdzie wykonał dokumentację fotograficzną odbudowanych zabytków stolicy. W roku 1951 kontynuował te działania na analogicznym stanowisku w Państwowym Przedsiębiorstwie Budowlanym Konserwacja Architektury Monumentalnej. Karierę fotografa prasowego zaczął w 1953 roku w redakcji tygodnika “Stolica”, dla którego tworzył dokumentację odbudowującej się powojennej Warszawy. Szacuje się, że jego fotografie trafiły na aż 222 okładki tego pisma. W 1969 roku przeniósł się do tygodnika „Perspektywy", gdzie pracował do emerytury w 1990 roku. W tym czasie robił także zdjęcia na zlecenie instytucji państwowych i agencji prasowych, pozostawiając po sobie dokumentację tysięcy miejsc w ponad 300 polskich miastach.
Siemaszko uważał się za dokumentalistę, ale nie można odmówić jego pracom wyszukanej artystycznej estetyki, korespondującej z takimi fotografami jak Henri Cartier Bresson czy Elliott Erwitt. W swoim stylu łączył przedwojenny warsztat fotografii architektonicznej, której uczył się pod okiem swoich nauczycieli i mentorów – Czesława Olszewskiego i Edmunda Kupieckiego – ze swoją własną wizją miasta jako żywego organizmu. Miasto w ruchu i obecność człowieka były dla niego kluczowe. Mawiał: “Ja nie uznaję fotografii bez człowieka. Jestem bardzo przywiązany do architektury, ale musi być człowiek z nią związany.”
Szczególnie fascynujące jest to, jak Siemaszko balansował między dokumentem a sztuką w realiach PRL-u – tworzył uniwersalne, czyste obrazy miasta, między innymi dlatego, że ówczesna Warszawa nie była jeszcze zaśmiecona reklamami. Efektem jest zapis, który dziś zachwyca świeżością i ponadczasową elegancją kadru.
W 2024 roku Dom Spotkań z Historią w Warszawie poświęcił mu obszerną wystawę retrospektywną zatytułowaną „Zbyszko Siemaszko. Fotograf Warszawy", prezentując blisko 200 fotografii – pierwsze tak przekrojowe spojrzenie na jego twórczość. Redakcja „Stolicy" pożegnała go słowami: „Mistrz warszawskiej fotografii, wydobywania tego, co jest w mieście najciekawsze i najpiękniejsze".
